28 yaşındaki Karl, hayatını kurtaran bir beyin ameliyatının ardından hiç beklemediği bir yan etkiyle karşılaştı. Sabah uyandığında ilk olarak gri tekir kedisi Luna’yı görürse gün boyunca karşılaştığı tüm insan yüzlerinde kedisinin badem şeklindeki gözlerini, büyümüş göz bebeklerini veya tüylerindeki çizgileri görmeye başlıyor. Tam tersi bir durumda, yani güne bir insan yüzü görerek başlarsa, bu kez kedisi Luna’nın yüzünde insani özellikler seçiyor. Ameliyat sonrası gelişen nadir durum Aralık 2026’da Cortex dergisinde yayımlanan bir raporda detaylandırılan bu vaka, tıpta "palinopsi" adı verilen bir görsel semptom grubuna giriyor. Cleveland Clinic’e göre palinopsi, beyindeki görme işleme süreçlerinin bozulması sonucu kişinin, artık orada olmayan bir görüntüyü görmeye devam etmesi durumudur. Migren, epilepsi nöbetleri, felç, bazı reçeteli ilaçlar ve beyin kanamaları bu duruma yol açabiliyor. Karl’ın durumunda ise palinopsi, halk arasında "şeytan yüzü sendromu" olarak da bilinen ve yüzlerde korkutucu, çarpık bozulmalara yol açan nadir bir rahatsızlık olan prosopometamorfopsi (PMO) şeklinde kendini gösteriyor. İki yıl önce, atardamar ve toplardamarlar arasındaki ölümcül bir kanama riski taşıyan damar yumağını temizlemek için Karl’ın sağ temporal lobunun bir kısmı alındı. Yüz tanıma ve işleme süreçlerinde kritik bir rol oynayan bu bölgenin kısmen alınması, Karl’ın yüzleri algılama biçimini kalıcı olarak etkiledi. Dartmouth College’da bilişsel nörolog ve çalışmanın ortak yazarı olan Brad Duchaine, bu durumun bireysel özelliklerin hafızadan çekilerek mevcut algımızı nasıl etkileyebileceğini kanıtladığını belirtiyor. Yapay zekâ ile ne gördüğü görselleştirildi Karl’ın tam olarak ne gördüğünü anlamak isteyen Duchaine, önce bir eskiz çizdi ve ardından bu çizimi daha gerçekçi hâle getirmek için büyük bir dil modeline (LLM) yükledi. Elde edilen görseller Karl ile paylaşıldı ve ikili, raporda yer alan nihai görselleri birlikte düzenledi. Duchaine, yapay zekânın araştırmacılara hastaların yaşadığı bozuk görsel algıları çok daha doğru bir şekilde görselleştirme imkânı sunduğunu söylüyor. Bu sayede hastaların sadece doktorlara değil, arkadaşlarına ve ailelerine de yüzlerin kendilerine nasıl göründüğünü anlatmaları kolaylaşıyor. Bugüne kadar benzer yüz bozulmaları yaşayan 250’den fazla kişiyle iletişim kuran Duchaine’in laboratuvarı, bu hastaların çoğunun yanlışlıkla psikiyatrik bir sorunları olduğu söylenerek antipsikotik ilaçlara yönlendirildiğine dikkat çekiyor. Araştırma ekibi, gelecekte de yapay zekâ araçlarını kullanarak Karl’ın durumunun zamanla nasıl değiştiğini izlemeyi ve bu nadir rahatsızlığa sahip diğer insanlara nasıl yardımcı olabileceklerini keşfetmeyi planlıyor.